Column van Harry Rijken.

Als vrijzinnigen weten we dat de bijbel niet het enige richtsnoer hoeft te zijn. Er zijn meer bronnen die ons religieus en/of spiritueel kunnen stichten en er zijn ook meer geschriften die licht doen schijnen op het leven en lijden van Jezus en en die geen plek hebben gekregen in de bijbel. Een bijzondere daarvan is het Evangelie naar Maria, welke Maria volgens alle geleerden zeker Maria Magdalena is.

Over Maria Magdalena is de afgelopen millennia veel gezegd, geschreven en in kunst vertaald. Was zij de geliefde van Jezus of was ze een hoer? Misschien is die laatste kwalificatie meer een afspiegeling van jaloezie (van de discipelen) en patriarchaat (in kerkelijke instituten door de eeuwen heen). Wat zij in ieder geval was: een volgeling en vertrouweling van Jezus, ze was bij de kruisiging en ze stond bij het lege graf.

Het mooie is dat wij – na het ontdekken in 1896 van een ietwat gehavende en incomplete Koptische tekst met haar evangelie – ook kennis kunnen nemen wat zij van Jezus geleerd heeft. Voor wie haar evangelie zelf eens wil lezen verwijs ik naar de bronvermeldingen aan het eind van deze column.

In de aanloop naar Pasen heeft Het Nederlands Bach Consort het gewaagd om het passieverhaal door de ogen van Maria Magdalena te verklanken en ik had het geluk bij één van de uitvoeringen te zijn! Dat was nog eens wat anders dan het instrumentale en vocale geweld van de passies van Bach, de we allemaal kennen. 1 Kistorgeltje, 8 vocalisten en 1 Maria, dat was alles, maar de zeggingskracht was er niet minder om! Pasen is voorbij en deze concerten ook, maar ik geef graag een paar citaten mee die me bij zijn gebleven:

“Ik geloof, dus ik twijfel”, dat geeft mij als vrijzinnige ruimte …

In deze tijd van oorlog en geweld:

“Er is niets om voor te strijden,

er resten alleen nog maar vragen om te stellen

gevechten worden gesprekken

verdriet wordt verwondering”

En tot slot nog een lering van de Verlosser, zoals Maria die ons meegeeft:

“Het is niet door middel van de ziel,

noch door de geest dat zo iemand ziet,

maar het helderziend vermogen,

het inzicht dat tussen deze beide is,

dat ziet het visioen”

Laten we dit maar eens tot ons door laten dringen in deze tijd na Pasen.

 Harry Rijken

Bronnen van citaten en foto’s in deze column:

• https://www.brammoerland.com/teksten/gnostiek/brontekstengnostiek/EvMariaMagdalena.html
• Door Onbekend – http://www.csad.ox.ac.uk/poxy/papyri/vol50/pages/3525.htm, Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=14890734
• Persmateriaal en concertbrochure van Het Nederlands Bach Consort, https://hetnederlandsbachconsort.nl/project/volgens-maria-magdalena/