Elke dag is een uitnodiging

om je te verwonderen

om zoveel goeds in anderen

om tijd te nemen voor zorg

om aandachtig te leven

om intenser te leven dan nodig is

om meer te horen dan gisteren

om elkaar te bemoedigen

om te bouwen aan een wereld van liefde.

(Marinus van den Berg)

Kort geleden trof mij een artikel van Lisette Thooft over het erkennen van pijn. Er is natuurlijk lichamelijke pijn, denk aan ongelukken, ziektes of mishandeling. Deze zijn vaak zichtbaar, maar er is ook een andere pijn. Pijn die je meestal niet direct ziet, maar wel voelt. Dan denk ik bijvoorbeeld aan verdriet, angst, gemis, geestelijke mishandeling. Je kunt deze pijn diep van binnen voelen en soms uit het zich ook in je lichaam: schouders die ’vast’ zitten, en zo meer.

Pijn die niet altijd te genezen is, maar vaak wel te helen. Het is zaak om pijn, veroorzaakt door wat voor probleem dan ook, proberen op te lossen met actie en niet blijven hangen in een klaaglijk verhaal. In het artikel haalt Lisette spiritueel leraar en schrijver Barry Long aan die zegt: ‘Je hebt het recht om niet ongelukkig te zijn. Het leven is goed.’ Lisette heeft zelf ervaren dat diep door de pijn heen gaan, de worsteling die dat vraagt, helend kan werken. Zij zegt: ’En dan kun je tevoorschijn komen als een ander mens. Laten we het goede, dat  ook overvloedig aanwezig is, erkennen, maar laten we ook de pijn die er is erkennen. Laten we het licht niet gebruiken om het donker over te slaan.’

Een voor mij bijzonder voorbeeld van het helen van pijn vond ik onverwachts bij de kunstenaar

John-Anthony Boerma. De kans is groot dat je nog nooit van hem hebt gehoord. Wat gebeurde er?

In augustus waren we een weekend bij vrienden in Aardenburg, Zeeland. Onze vriendin zei terloops: ‘Er is een tentoonstelling in de voormalige gereformeerde kerk die jullie misschien wel aanspreekt.’ En zo kwamen we terecht bij de werken van John-Anthony Boerma, een Zuid-Afrikaanse kunstenaar met Nederlandse wortels. Zijn vader werd geboren in Groningen.

De tentoonstelling ‘The last supper; Dertien levens. Gebroken dromen. Liefde die daartussen gevangen zat‘ bestaat uit drie samenhangende reeksen: 13 kleurrijke olieverfschilderijen, 13 keramische borden en 13 pagina’s uit een omvangrijk portfolio met collages. Het getal 13 verwijst naar het Bijbelse Laatste Avondmaal en vormt de rode draad door de expositie.

Al bij het binnenkomen was ik verrast, zo anders dan dat ik me bij de titel van de tentoonstelling had voorgesteld.

Een detail, terugkomend op bijna elk schilderij viel mij vrijwel direct op. In het kleurrijke doek waren gaatjes geprikt én met wol weer aan elkaar genaaid. Een proces van de kunstenaar om pijnlijke situaties en/of periodes uit zijn leven te helen. Al het pijnlijke is aanwezig op zijn schilderijen en in zijn andere kunstwerken. Door het te doorleven is er een helingsproces op gang gekomen. Dit deelt John-Anthony door zijn kunst te tonen en te verkopen. De tentoonstelling duurde drie weken. Wij waren er op de laatste dag en op dat moment was het overgrote deel van de schilderijen verkocht. Waar zie je dat nog? De kopers zullen, denk ik, iets van hun eigen pijn in de schilderijen herkend hebben en wellicht helpt dit in hun eigen proces van helen. Hoe mooi is dat.

Ik was verrast, ontroerd en heel erg onder de indruk om te zien en te ervaren hoe pijn geheeld kan worden en er ook weer ruimte ontstaat om het licht, het goede weer toe te laten. Zo kan elke dag weer een uitnodiging worden om je te verwonderen en om te bouwen aan een wereld van liefde.

Op de bijgaande foto staan twee ansichtkaarten, waarop een deel van schilderijen uit de expositie te zien is.

Meer weten over John-Anthony Boerma en deze tentoonstelling:

https://artaid.africa/john-anthony/

29 september 2026

Marieke de Vries-Hofman