Ik worstel met de dood. Nou ja, worstelen is misschien wel erg zwaar uitgedrukt. Ik denk er veel over na de laatste tijd. Niet dat ik bang ben om dood te gaan. Of misschien wel om dood te gaan, maar niet om dood te zijn. Want dood gaan, hoe gaat dat? Net als gaan slapen, maar dan voor goed? En is het goed als je dood gaat en voor eeuwig gaat slapen? Tja, en wat is eeuwig? En hoe zit het met dat hemelse?

Gelukkig is het filosofisch café van start gegaan.

De dood is onderdeel van het leven. Je maakt het maar één in je leven mee. Net als geboren worden. En iets maar één keer meemaken, dat is een onbekende wereld binnengaan, een terra incognita. Dat is natuurlijk hartstikke spannend. Wat ga ik allemaal meemaken in die doodse wereld. Ik heb best al eens aan de rand van die doodse wereld gestaan. Toen m’n ouders overleden, mijn broer, mijn zus. Maar aan de rand staan is toch heel anders dan werkelijk in die doodse wereld zijn. Het lijkt misschien wel op slapen. Diep slapen. Ook daarvan weet ik niks meer als ik wakker wordt. Wat heb ik in die slapende wereld meegemaakt? Geen flauw idee. Als dromen een afspiegeling zijn van die diepe slaap, dan kun je de gekste dingen meemaken. Althans ik droom soms de raarste werelden aan elkaar. Waar komt dat allemaal toch vandaan?

Op een dag ga je dood. Op alle andere dagen dus niet.

Waarom dan die gedachten over de dood? Komt het door het Paasfeest dat aan de einder gloort?

Nee, dat niet of misschien onbewust wel een beetje. Nee, het komt omdat een vriendin van onze dochter en schoonzoon kort geleden is overleden. En dan moeten twee puberkinderen en hun vader met z’n drieën verder.  “Ik heb liever een kale moeder dan een dode moeder” zei de jongen. Hartverscheurend en dan krijg ik het niet zo goed meer rond en worstel ik met dat doodgaan en met hemels.

Dan vallen mij drie dingen toe.

1. Een paar zinnen uit een gedicht van Sabine Nijland.

“Afscheid nemen is oogsten
wat jij gezaaid hebt in jouw leven
aan liefde en goedheid die je anderen hebt gegeven.”

2. Een verhaaltje van Toon Tellegen:

“Wat is dood precies?”, vroeg de mier. Het bos ritselde nerveus.

De vlinder dacht na. Heel diep. “Dat weet eigenlijk niemand, want niemand die dood is, kan het uitleggen”, zei hij voorzichtig.

De bomen hielden hun adem in. Een langgerekte grijswitte wolk bleef hangen. Een merkwaardige stilte vulde de wereld. Niks bewoog.

De vlinder vertelde verder.

“Dood is niet meer zijn waar je was. Maar dat geldt ook voor verhuizen naar een ander bos. Of als je een tijdje onder water blijft tijdens het zwemmen. Alleen: dood is voor altijd. Dood is dat er geen leven meer is. Dat je nooit meer miert, of boomt. Wat dood is, houdt op met zijn.”

Er gebeurde niets. En toch ging alles door.

“En hemels?”, vroeg de mier.

De vlinder haalde diep adem.

“Dat is als je voelt hoe bijzonder het gewone is”, zei hij.

De wolk dreef verder, en de zon brak door.

Niemand was dood. Het was hemels.

3. En tot slot de geboorte van een kleinkind. Helemaal hemels.

Gert van Dalen